Металлнинг совуқ қолиплаш

Қиздириш, кимёвий ва бошқа ишлов усулларисиз юқори босим остида металл тайёрламаларни шакллантириш жараёни. Шакл махсус қолиплар ёрдамида металл юзасида босиб чиқарилади.

Металлнинг совуқ қолиплаш

Хусусиятлар

  • Юқори аниқлик билан мураккаб геометрияли буюмларни тайёрлаш имконини беради.
  • Ушбу усул билан олинган маҳсулот деярли юзага қўшимча ишлов беришни талаб қилмайди.
  • Усул юқори эгилувчанликка эга бўлган юмшоқ, ишловга берилувчан қотишмалар билан қандай бўлса, қаттиқ пўлатлар билан ҳам худди шундай ишлаш учун мос келади.
Хусусиятлар

Турлар

  • Ҳажмли - ясси тайёрламалардан мураккаб геометрик шаклдаги буюмларни шакллантириш. Параметрлар турлича чуқурликдаги ўймали  ва бўртмали рельефни шакллантириб, турлича йўналишларда ўзгаради. 
  • Листли - листли металлни совуқ қолиплаш технологияси, бунда металлнинг қалинлиги ўзгармаган ҳолда бўлади.

Технология

  1. Тайёрламани тайёрлаш - мос келувчи материал ва унинг шакли танланади.
  2. Қолипни лойиҳалаштириш - қолип деталнинг зарурий параметрларига аниқ мувофиқ келиши учун яратилади.
  3. Қолип ишлаб чиқарилиши - қолипни юқори аниқликдаги технологияларни қўллаш билан тайёрланади (механик ишлов бериш, электр эрозион ишлов бериш ва бошқа усуллар).
  4. Қолиплаш жараёни - тайёрлама прессга жойлаштирилади ва босим остида унинг шакллантирилиши содир бўлади. Материалнинг шикастланишини олдини олиш учун босим ва тезликни назорат қилиш муҳимдир.
  5. Кейинги қайта ишлаш - совуқ қолиплаш жараёни якунлангандан кейин сайқаллаш, силлиқлаш ёки ҳимоя материаллари билан қоплаш каби қўшимча ишлов бериш талаб этилиши мумкин.
Технология

Тайёрламани шакллантириш усули бўйича қуйидагича фарқланади

  • Босиб чиқариш - детални матрицани қўллаш йўли билан тайёрлаш, унинг ёрдамида листли металл ёки тайёрлама мураккаб шаклга киради.
  • Қоғозиш - зарба юкламани циклик таъсир этиши ёрдамида буюмнинг ўхшаш турини шакллантириш.
  • Ҳажмли қолиплаш - тайёрламага керакли шаклни бериб, уни ҳар хил томондан сиқилади.